Ken je putten: De meest voorkomende types bij particuliere woningen en hun functies

Ken je putten: De meest voorkomende types bij particuliere woningen en hun functies

De meeste huiseigenaren staan er zelden bij stil wat er zich onder de grond bevindt – maar de putten rondom het huis spelen een cruciale rol in de afvoer van regen- en afvalwater. Een put is niet zomaar een gat in de grond, maar een belangrijk onderdeel van de technische infrastructuur van de woning. Weet jij het verschil tussen een controleput, een zandvangput en een pompput? In dit artikel lees je meer over de meest voorkomende putten bij particuliere woningen in Nederland – en wat hun functies zijn.
De controleput – het servicepunt van het rioolsysteem
De controleput, ook wel inspectieput genoemd, is de meest voorkomende put bij woningen. Deze put maakt het mogelijk om de rioleringsbuizen te inspecteren en te reinigen. Meestal bevindt hij zich tussen de woning en de gemeentelijke rioolaansluiting.
Via de controleput kan een rioolbedrijf de leidingen doorspuiten of controleren bij verstoppingen. De put is doorgaans gemaakt van kunststof of beton en heeft een deksel dat goed bereikbaar moet blijven – dus niet bedekt met aarde, tegels of beplanting.
Tip: Zorg dat het deksel altijd zichtbaar en toegankelijk is. Dat bespaart tijd en kosten als er een verstopping optreedt.
De zandvangput – bescherming tegen vuil en slib
De zandvangput vangt zand, bladeren en ander zwaar materiaal op voordat het in het riool terechtkomt. Deze put wordt vaak gebruikt bij regenwaterafvoeren van daken, opritten en terrassen.
Op de bodem verzamelt zich een laag zand en slib die regelmatig verwijderd moet worden – meestal één à twee keer per jaar. Als de put niet wordt geleegd, kan hij zijn functie verliezen en kunnen verstoppingen verderop in het systeem ontstaan.
Onderhoud: Verwijder het slib met een emmer of een nat-/droogzuiger. Het is een eenvoudige klus die de meeste huiseigenaren zelf kunnen uitvoeren.
De pompput – als het water omhoog moet
In woningen waar de afvoer lager ligt dan het gemeentelijke riool, is een pompput noodzakelijk. Deze put verzamelt afvalwater en pompt het omhoog naar het riool. Dat komt vooral voor bij kelders met een toilet of wasruimte.
De pompput is uitgerust met een pomp die automatisch inschakelt zodra het water een bepaald niveau bereikt. Regelmatige controle is belangrijk om te voorkomen dat de pomp vastloopt of defect raakt.
Belangrijk: Als de pomp uitvalt, kan er snel wateroverlast ontstaan. Laat de pomp daarom minstens één keer per jaar controleren of onderhouden.
De infiltratievoorziening (infiltratieput of -krat) – duurzaam omgaan met regenwater
Een infiltratieput of infiltratiekrat is geen put in de traditionele zin, maar een ondergrondse voorziening die regenwater van het dak laat infiltreren in de bodem. In veel Nederlandse gemeenten is het verplicht of sterk aangeraden om regenwater niet meer op het riool aan te sluiten, maar lokaal te verwerken.
De infiltratievoorziening bestaat uit kunststof kratten of grind, die holle ruimtes creëren zodat het water langzaam in de grond kan zakken. Om verstopping te voorkomen, hoort er altijd een zandvang of filterput vóór de infiltratievoorziening te zitten.
Voordeel: Een infiltratievoorziening ontlast het riool en draagt bij aan een duurzamer waterbeheer, zeker bij hevige regenval.
De drainageput – houdt de kruipruimte en kelder droog
De drainageput maakt deel uit van het drainagesysteem rondom de woning. Deze put verzamelt overtollig grondwater dat via drainagebuizen wordt afgevoerd, en leidt het verder naar het riool of een infiltratievoorziening.
Een goed werkende drainageput voorkomt vochtproblemen in de kruipruimte of kelder. Als het water in de put hoog blijft staan of er geen doorstroming is, kan dat wijzen op een verstopping of verzakking in het systeem.
Let op signalen: Vochtige muren, muffe lucht of water in de put na een droge periode kunnen duiden op een probleem met de drainage.
De erfgrensput – het scheidingspunt tussen privé en openbaar riool
De erfgrensput bevindt zich meestal op de grens tussen het particuliere terrein en de openbare ruimte. Deze put maakt het mogelijk om te bepalen of een verstopping zich in het particuliere of in het gemeentelijke deel van het riool bevindt. Zowel de huiseigenaar als de gemeente kan via deze put inspecties uitvoeren.
De erfgrensput is doorgaans van kunststof en voorzien van een goed afsluitend deksel. Ze vraagt weinig onderhoud, maar moet wel vrij blijven van aarde en begroeiing.
Ken je putten – en voorkom dure reparaties
Wie weet welke putten er rond het huis liggen, kan ze beter onderhouden en problemen sneller herkennen. Een verstopte zandvangput of een defecte pomp kan al snel leiden tot wateroverlast of vochtschade – problemen die veel duurder zijn dan preventief onderhoud.
Controleer daarom een paar keer per jaar je putten. Zorg dat de deksels zichtbaar zijn en dat er geen water blijft staan waar dat niet hoort. Met een beetje aandacht houd je je rioolsysteem in goede conditie – en voorkom je onaangename verrassingen.














